Ode aan het landschap | Beheerder Kornelis Hietkamp


Dit jaar brengt de vereniging Noardlike Fryske Wâlden een ‘Ode aan het landschap’. We brengen
daarom iedere maand één van de ruim 600 beheerders in beeld. Zij zorgen ervoor dat het gebied zo uniek en goed onderhouden is. Deze maand schapen- en zoogkoeienhouder Kornelis Hietkamp, weidevogelbeheerder uit Kollumerzwaag.


De werkzaamheden

Februari is een tijd voor beheerders om de gebieden klaar te maken voor het seizoen. En ook om eventuele ruigtes aan te pakken. Om een goede biotoop te bieden aan weidevogels is het belangrijk het gebied open te houden. Hoe Kornelis dit doet? Met name door het gebied zoveel mogelijk kaal te houden, ruigtes weg te maaien en daarnaast zorgen voor een goede bemesting én de bodem nat te houden. Momenteel bestaan zijn beheerwerkzaamheden dan ook uit het waterpeil ophogen, het land bewerken met ruige mest en weideslepen.

Leven in het landschap

Kornelis geniet van het open gebied, van zijn kleinschaligheid met varkens, koeien én schapen. Naast het vee mogen vogels volgens Kornelis niet ontbreken. Daarom zet hij zich in voor de weidevogels, door weidevogelbeheer uit te voeren. “Mijn vader is hier mee begonnen, bij NFW is er toen een beheerpakket aangevraagd. Dat vraagt inzet maar je krijgt er wel wat voor terug. Zonder vogels om je heen en zonder het gezang en gekwetter is er niks aan, het zorgt voor leven in het landschap. Als dat er niet is, doet het mij industrieel aan”.

Landschapskarakteristiek

Het bedrijf in Kollumerzwaag bevindt zich op de rand van natuurgebied Zwagermieden. De Zwagermieden wordt begrensd door de Petsloot, de Kollumerzwaagstervaart, Easterbroeksterwei en de Miedwei. Het omvat ongeveer 350 hectare met wat losse gebieden eromheen. Het landschap kenmerkt zich door de grote openheid en de afwisseling met bosjes en ruige rietvelden van eerdere petgaten. Het grootste deel van het gebied valt onder het weidevogelbeheer, maar ook in graslandbeheer zijn er mooie botanische resultaten te zien. Waar stukken eerst verwaarloosd en verruigd waren, is nu ruimte voor bijvoorbeeld kruidenrijke graslanden. Ook bij Kornelis is er vorig jaar op 5 hectare grasland doorgezaaid waardoor er nu kruidenrijkheid in grasland is ontstaan. De bloemen die hier groeien trekken insecten aan waardoor ook de weidevogels weer van voedsel kunnen worden voorzien.

De ruimte en het open gebied, de kleinschaligheid op zijn bedrijf, het bevalt Kornelis goed. Volgens Kornelis moet je soms wat wagen en niet te bang zijn. “Niet alleen werken op de manier hoe we het hebben geleerd, maar kijken wat de natuur doet en het aan de natuur overlaten. En ook bekijken hoe je daar weer op in kan spelen en wat de mogelijkheden zijn.”

Tips van Kornelis

  • Zorgen voor kwalitatief goede bemesting
  • Bodem nat houden

We doen het met elkaar

Staatsbosbeheer is een aantal jaar geleden begonnen om in het gebied meer openheid te creëren. Dit wordt nog steeds gedaan door ruigtes als bijvoorbeeld bosjes in het weidevogelgebied te verwijderen. Zo werd er onlangs een bosje uit de kern van weidevogelgebied de Zwagermieden verwijderd. Dit zorgt voor meer openheid en hierdoor wordt de kans dat predatoren zich gaan vestigen kleiner.

Hietkamp zelf huurt maar een klein stukje land van Staatsbosbeheer. Zijn land sluit mooi op het gebied van Staatsbosbeheer aan: “De vogels die daar zitten te broeden, zien we op een gegeven moment over de weg komen. Dan zitten ze weer bij ons in het land waar we ook beheer op uitvoeren.” Kornelis vindt het daarom belangrijk de openheid in het gebied te behouden en te onderhouden, dit doet hij door waar mogelijk de boel kaal te houden. Ook de NFW weidevogelbeheerregisseurs Renze en Renze de Jager helpen daarbij. Ook al zijn het soms kleine initiatieven, je doet het met elkaar en je kijkt samen naar de mogelijkheden. Zo helpt ook de vogelwacht mee om bijvoorbeeld te kijken of er nesten of eitjes in het land aanwezig zijn. En zo werk je de ene periode met de een en een andere periode met een ander, we doen het echt met elkaar.

Ervaar het landschap

Zelf het mooie gebied ervaren en beleven? Etappe 04 van het streekpad Noardlike Fryske Wâlden laat je het prachtige gebied de Zwagermieden zien. Je wandelt met de imposante dorpskerk van Westergeest als richtpunt door het landschap naar Kollum. Meer informatie over deze route is hier te vinden.

Fotografie Marcel van Kammen en Renze de Jager.