Veel verwachtingen van proef bodemverbeteraar bokashi
Bokashi, ontwikkeld in Japan, is een speciale manier om organisch materiaal te fermenteren. In 2017 zijn acht samenwerkende partijen gestart met een proef met de bodemverrijker. De deelnemende agrariërs willen weten in hoeverre bokashi bijdraagt aan de verbetering van de bodem. De eerste, voorlopige resultaten van een proef in Noordoost-Fryslân zijn donderdag gepresenteerd tijdens een minisymposium in Damwâld. Volgens de onderzoekers is het nog te vroeg voor harde conclusies. Wel is de verwachting dat door toepassing van bokashi de bodemvruchtbaarheid verbetert en het waterbergend vermogen van de grond toeneemt. De proef gaat nu het derde jaar in.
Wetterskip Fryslân is geïnteresseerd in het maken van slootmaaisel tot bokashi. Dat zou de kosten van afvoer tevens drukken. Ook is het waterschap benieuwd in hoeverre de waterberging toeneemt op het land waarop bokashi is toegepast. Als het organische stofgehalte in de grond toeneemt, werkt het land als een spons en kan het meer regen opnemen en bergen. De gemeente Dantumadiel wil inzicht krijgen in de kansen die bokashi biedt als verwerkingsmethode van gras en bladafval. Vijf melkveehouders in Noordoost-Fryslân hebben de afgelopen twee jaar de praktijkproef uitgevoerd op grasland en een maïsperceel. Het plantmateriaal is in een kuilbult gezet en hieraan zijn drijfmest (nodig voor de stikstof), zeeschelpenkalk, effectieve micro-organismen en kleimineralen toegevoegd. Voor het derde proefjaar is het product nu in een siloslurf geperst.
Voelen en ruiken
Tijdens een minisymposium op donderdagmiddag 12 december konden de deelnemers het bokashiproces bij maatschap Veenstra-Bakker in Damwâld bekijken en het gefermenteerde product voelen en ruiken. Daarna zijn voorlopige, tussentijdse resultaten gepresenteerd door Goaitske Iepema, docent/onderzoeker bij hogeschool Van Hall Larenstein, Aan Atsma, student Van Hall Larenstein en Tim Wiersma, coördinator proefvelden en werkzaam bij Mulder Agro.
Bokashi als bodemverbeteraar
Volgens een van de deelnemende boeren wordt de bokashi snel in de bodem opgenomen en trekt het veel wormen aan. In zes weken tijd is het proces van het maken van bokashi bij ongeveer 40 graden afgerond. Tijdens het fermentatieproces van plantenresten blijft de energie in het product en komt er geen CO2 vrij. Door inwerking van micro-organismen wordt het organisch materiaal omgezet in hoogwaardige voedingsstoffen. Of het bodemleven hiermee uit de voeten kan, moet nog blijken. Aan het einde van het project wordt het effect op de bodemvruchtbaarheid (organische stof en bodemleven) gemeten.
Initiatief
De bokashiproef is een initiatief van Kenniswerkplaats Noordoost Fryslân, Nordwin College, Hogeschool Van Hall Larenstein, Wetterskip Fryslân, gemeente Dantumadiel, vereniging Noardlike Fryske Wâlden, Mulder Agro en KennisCentrum Natuur en Leefomgeving.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Rinze Fokkema, projectleider bokashi, r.fokkema@nordwincollege.nl
Foto: De bokashi uit een siloslurf bij melkveehouder Gerke Jilt Veenstra wordt beoordeeld door deelnemers aan het symposium.
Naar nieuwsoverzicht