“Utstelt meane” – Hoe later maaien helpt, maar niet altijd makkelijk is
Een verslag van Bauke van der Pol, Behearsregisseur skriezekrite De Feanhoop
In het zuidwestelijke puntje van de Noardlike Fryske Wâlden ligt weidevogelgebied De Feanhoop. Het gebied is ongeveer 750 hectare groot en loopt van halverwege Drachten/De Veenhoop tot aan Goëngahuizen. Aan de zuidkant grenst het aan collectief ELAN, en aan de noordzijde liggen de Kromme Ie en de Headamsfeart. Zoals de naam al aangeeft, bestaat de bodem vooral uit veen, richting Goëngahuizen met klei-op-veen. We beheren vijf plasdrassen en zo’n 30 hectare met een hoog waterpeil. Sinds 2020 hebben we een vergunning om steenmarters te vangen. Daarnaast wordt er door jagers 1 à 2 keer per week met de lichtbak gejaagd. Dankzij uitbreiding van het aantal plasdrassen en predatiebeheer (steenmarters en vossen) gaat het sinds een paar jaar wat beter met de weidevogels.
Uitstellen met beleid
2025 was qua aantal weidevogels één van de betere jaren. Op verschillende percelen hebben we het maaien dan ook uitgesteld. Het uitstellen van 1 naar 8 juni is meestal duidelijk zinvol: grutto- en tureluurkuikens zijn dan vaak nog maar één tot anderhalve week oud. Het gras is dan nog niet zo hoog, dus de kuikens kunnen daar makkelijk uit wegkomen. Maar uitstel van 8 naar 15 juni? “Dat fyn ik altyd mar dreech,” schrijft Bauke. Zeker dit jaar. Na een droge periode viel er ineens meer dan 60 mm regen. Het gras is daardoor op veel plekken platgeslagen. Voor kuikens is dat ondoordringbaar. Die zullen het gebied wel verlaten, maar gebeurt dat dan vóór 8 juni? “We ha ek al meimakke dat wy it meanen útsteld hiene, mar dat der op 9 juny gjin fûgel mear siet.” En is het dan mooi weer, dan wil de boer toch graag maaien. De kuikens zijn dan zo’n twee tot tweeënhalve week oud en worden mobieler.
Waar zitten de kuiken?
Tijdens de derde alarmtelling dit jaar kwam ik op plekken grutto’s met kuikens tegen waar het hele voorjaar geen vogel zat. Ze zoeken dan vaak gemaaid grasland van begin mei op. Maar juist daar willen boeren hun tweede snede halen. De kuikens trekken rond en zitten de ene dag hier, en twee dagen later weer ergens anders. Dan blijft het lastig om precies te bepalen welk stuk land nog niet gemaaid kan worden. Soms is een perceel vandaag leeg, wil de boer morgen maaien, en blijkt er dan tóch een paar gruttoparen met kuikens te zitten. En er moet natuurlijk ook genoeg geschikt kuikenland overblijven: “Pike-opgroeilân, dat is lân mei sa’n twa hân breed gers, dêr’t se noch goed yn ferstopje kinne,” aldus Bauke. Alles maaien betekent dat de kuikens ten prooi vallen aan roofvogels als kiekendieven en buizerds.
Tige tank oan de boeren
Dat vraagt flexibiliteit van boeren. Soms komt het helemaal niet uit om een stuk te laten staan dat twee of drie dagen later misschien wél gemaaid kan worden, maar als er nog kuikens zijn, moet het dan alsnog blijven staan. En wanneer vraag je daar dan een vergoeding voor aan? Bauke sluit af: Lokkich is it dit jier wêr hiel aardich gongen. Tige tank ek oan al de boeren. Ik krij ek gauris in foto as in filmke tastjoert fan in boer dy skrieze en as tjirke piken sjoche. Sa as ûndersteant filmke fan Popke Dijkstra fan begjin wike 25.
Naar nieuwsoverzicht