Ode aan het landschap | Beheerders Sijmen Oevering en Jaap Kamstra

In 2021 brengt de vereniging Noardlike Fryske Wâlden een Ode aan het landschap. In het Nationaal landschap Noardlike Fryske Wâlden zorgt het overgrote deel van de bijna 800 leden, boeren en particulieren, voor het behoud van dit bijzondere landschap en de boerenlandvogels. De vereniging brengt dit jaar iedere maand een van deze leden in beeld. De leden leggen in een online artikelenreeks de unieke waarde van het landschap uit en geven tips hoe bezoekers dit bijzondere landschap kunnen beleven.

Deze maand vertelt beheerder Jaap Kamstra over het onderhoud van oudere landschapselementen in Twijzel. Aan de hand van een fotoserie brengen we in beeld hoe dit in zijn werk gaat. “De singel met eiken is prachtig, die willen we niet kappen”. Daarom is het belangrijk om goed onderhoud uit te voeren zodat de singel gezond blijft. Hoe ziet dit eruit? We spreken met Jaap Kamstra, schoonzoon van beheerder Sijmen Oevering (88).



Bedrijf

We zijn in Twijzel aan de Wedze, de plaats waar Sijmen Oevering tot in de jaren 90 zijn melkveebedrijf had. Eerder boerde hij met zijn vrouw en kinderen in de buurt van Trimunt. Toen de pacht daar beëindigd werd, kon de familie niet verder op deze plek. Zo kwamen ze 52 jaar geleden terecht in Twijzel. Oevering had ook op andere plekken gekeken ‘mar hjir ken je om samar te sizzen op sokken troch it lân rinne sûnder wiete foutten te krijen’.

Het kleinschalige landschap is hier typerend. Tussen de houtwallen zien we nog een overblijfsel van de oude melkstal. ‘Hier molk Oevering zijn koeien, het lag mooi centraal in het land wat hij heeft.’ De koeien konden er van alle kanten makkelijk komen en daarom was het praktisch. Jaap heeft er bloemzaden ingezaaid en dat resultaat is nu mooi zichtbaar. Jaap is zelf vier dagen per week werkzaam bij voerleverancier Hoogland en daardoor ook betrokken in de agrarische sector. Hij voert nu zeven jaar het landschapsbeheer uit op deze plek.

Oude landschapselementen

We lopen langs een bijzondere houtsingel in het landschap van Oevering. “Hier staan eiken die wel zo’n zeventig jaar oud zijn. Het zijn prachtige bomen om te zien. De singel was voorheen erg dicht, er was nooit wat aan gedaan. Nu hebben we er via de Noardlike Fryske Wâlden beheer op gelegd en ook samen met de gemeente Achtkarspelen afgesproken hoe we de singel onderhouden. Er zijn elzen en populieren tussenuit gegaan. De eiken behouden we graag omdat die al zo oud zijn en we het een prachtig gezicht vinden. Doordat er nu meer openheid in de singel is heeft de struiklaag weer meer ruimte gekregen, we zien nu al dat hier weer van alles gaat groeien.”

Ook vereniging Noardlike Fryske Wâlden is voor het behoud van oude eiken die nieuw in beheer komen en al ouder dan 30 jaar zijn. Daarmee wordt het een diverse singel die zowel hele oude als nieuwe elementen bevat. Door deze combinatie van jonge en oude landschapselementen komen er ook verschillende soorten vogels en insecten op de singel af die hier van voedsel of een schuilplaats kunnen worden voorzien. Uit onderzoek van ecologisch onderzoeks- en adviesbureau Altenburg & Wymenga is bekend dat oudere landschapselementen onder andere belangrijk zijn als broedplaats voor de Gekraagde Roodstaart, “de Keninginne fan ‘e Wâlden”. Daarnaast zorgt de breedte boven in de bomen voor een goede aanvliegroute voor vleermuizen omdat er veel insecten te vinden zijn.

Beheer

De oude eiken die we graag laten staan moeten we goed onderhouden. Een paar weken geleden zag de singel er nog heel anders uit, de eiken waren erg groot (foto 1). Maar de takken hingen heel erg laag waardoor we er niet meer goed langs konden. Daarom hebben we de bomen gesnoeid (foto 2 & 3). Dit houdt in dat de bomen behouden blijven, maar dat we alle laag hangende takken weghalen. Het is belangrijk dat we hier niet te lang mee wachten omdat het land anders te nat is voor de verreiker. Jaap heeft het beheer uitgevoerd met familie en derden. “We zijn nu mooi op tijd klaar en het hout gebruiken we voor houtkachels” (foto 4).

Tip van Jaap Kamstra

  • Loop regelmatig langs de singels om te kijken of er exoten als de Ratelpopulier of Amerikaanse Vogelkers tussen zitten en verwijder ze. En kijk ook een beetje om heen want er is genoeg om van te genieten.

Ervaar het landschap

In deze fietsroute van 27 km ontdek je de mooie omgeving in en om Twijzel heen. Met name in deze tijd van het jaar is het een mooi gezicht met alle kleurrijke bomen en bladeren.