Bokashi, slimme inzet van groene reststromen

Geplaatst op dinsdag 11 juni 2024


In het buitengebied zijn er volop groene reststromen als berm- en slootmaaisel beschikbaar. Overheden en terreinbeheerders laten dit vaak door derde partijen onderhouden en voeren dat nu voornamelijk af naar centrale composteerterreinen. Organische reststromen kunnen ook lokaal verwerkt worden, bijvoorbeeld tot bokashi, een bodemverbeteraar die door inkuilen van biomassa wordt gevormd. Door de reststromen op deze manier te fermenteren op het boerenerf kunnen ze als bodemverbeteraar weer lokaal toegepast worden op gras- of akkerpercelen. Bokashi is voer voor het bodemleven, verhoogd de bodem organische stof en kan daarmee het watervasthoudend vermogen verhogen en de bodemstructuur verbeteren. Daarnaast kan het kosten besparen voor zowel overheden en terreinbeheerders, als ook de boeren die de biomassa afnemen.  

Sinds 2018 onderzoeken Hogeschool Van Hall Larenstein samen met Mulder Agro, Noardlike Fryske Wâlden, Gemeente Dantumadiel, het Wetterskip en zes agrariërs in Noordoost Friesland wat toepassing van bokashi op grasland en maisland voor effect heeft op onder andere het bodemleven, bodemchemie, gewasopbrengst en gewaskwaliteit. Het onderzoek maakt onderdeel uit van het overkoepelende kennisprogramma Circulair Terreinbeheer. Het doel van Circulair Terreinbeheer is het realiseren en verbeteren van de biomassakringlopen bij terreinbeheer, gericht op agrariërs, beheerders en beleidsmakers.

Op de zes locaties in Noordoost Friesland liggen proefvelden waarop de toepassing van bokashi + drijfmest wordt vergeleken met bemesting via alleen drijfmest. De totale aanvoer aan stikstof is gelijk tussen de behandelingen. Het onderzoek loopt eind 2024 af en dan wordt de balans opgemaakt.

Binnen het onderzoek is een blauwdruk opgesteld, met als doel dat dit als basis kan dienen voor een groenstation waar lokale groene reststromen omgezet worden in bokashi. In de blauwdruk is een biomassa-inventarisatie opgenomen voor een gebied met een 5 km radius in de gemeente Dantumadiel. Met deze inventarisatie hebben we een indruk gekregen van hoeveel materiaal er beschikbaar is. Binnen de radius is al het bermmaaisel meegenomen dat schoon en onverdacht aangeleverd kan worden, dus geen bermen met mogelijke vervuiling langs N-wegen, schoolroutes of binnen een bebouwde kom. Op basis van de verkregen biomassa is berekend hoeveel de gemeente kan besparen door het maaisel lokaal af te zetten, een besparing van meer dan 50% is hierbij haalbaar. Op dit moment wordt laagwaardig natuur- en bermgras, tegen kosten voor gemeenten en terrein beherende organisaties (TBO’s) verwerkt. Als agrariërs deze stromen lokaal mogen verwerken en geld toe krijgen voor deze verwerking, dan kunnen boeren ook flink besparen  op de aankoop van bodemverbeteraars. Opgeteld kan dit leiden tot wel 75% kostenbesparing op het boerenerf.

Dinsdag werd in Damwoude de blauwdruk overhandigd aan initiatiefnemers, deelnemende boeren, het Wetterskip Fryslân en gemeente Dantumadiel. Melkveehouder Jan Auke Bos wil vanuit zijn b”. drijf graag koolstof opbouwen in de bodem in het kader van klimaatverandering: “Door bokashi toe te voegen aan de bodem zetten we het bodemleven aan het werk en wordt deze koolstof opgenomen in de bodem”. Dagelijks bestuurder van Wetterskip Fryslân Cees Pieter van Burgsteden vult aan: “Organische stof opbouw is zeer belangrijk want elke procent stijging in organische stof in de bodem betekent op een hectare 400 kuub extra waterberging. Dit is ongelofelijk belangrijk in het kader van klimaatverandering”.

De blauwdruk beschrijft verder de recente wetenschappelijke inzichten en hoe zorg gedragen kan worden voor de kwaliteit van het aangeleverde materiaal. Ook komt de wet en regelgeving aan bod en is er een duidelijke uiteenzetting van wat toegestaan is, welke ontheffingen nodig zijn en hoe het zit met de mestboekhouding. Wanneer er dierlijke mest aan bokashi wordt toegevoegd om de verhouding koolstof en stikstof in het product te verbeteren, dan wordt de regelgeving complexer. Verwerking van biomassa van het eigen agrarische bedrijf is toegestaan, maar om op het boerenerf aangevoerde reststromen te verwerken tot bokashi en dit toe te passen is nog niet toegestaan binnen huidige de wet- en regelgeving. Landelijk word vanuit Circulair Terreinbeheer  wetenschappelijke- en praktijkkennis verzameld om nieuw beleid te ontwikkelen voor lokale verwerking en toepassing van plantaardige reststromen, hieronder vallen onder andere bokashi en compost.

BEKIJK DE BLAUWDRUK HIER

Bekijk ook de video: Fjildlab | Bokashi Groenstations


   Naar nieuwsoverzicht



Historische wandelpaden als decor van de 15e editie van de Swaddekuier

Op zaterdag 6 juli zal de 15e editie van de Swaddekuier in het teken staan van de historische wandelpaden in...

Herstel agrarisch cultuurlandschap: Doe mee

Historische landschapselementen kunnen de biodiversiteit verbeteren en ook worden ingezet voor toekomstbestendige oplossingen op het gebied van bijvoorbeeld waterberging en...

Proef en beleef de Noardlike Fryske Wâlden op 1 juni

Laat je zintuigen prikkelen op zaterdag 1 juni in de Noardlike Fryske Wâlden. Geniet van de smaak van streekproducten, geef...

Duurzame innovaties voor minder droogteschade in Friese zandgebieden

Nederland heeft de afgelopen jaren steeds vaker te maken gehad met hete en droge zomers, waarbij de grondwatervoorraad onder druk...

Kruiden tussen de Coulissen: goed voor biodiversiteit en boer?

In het project Kruiden tussen de Coulissen zoeken we antwoord op de vraag: Levert ingezaaid productief kruidenrijk grasland meer biodiversiteit...

‘Bewijs dat weidevogels slachtoffer zijn van katten’

Het is hard nodig dat katten in het broedseizoen ’s nachts binnen blijven. Dat stelt Chris Smit, hoogleraar ecologie en...

Ons jaarverslag 2023 is uit: Beheer is de basis

Tijdens onze Algemene Ledenvergadering van 16 april hebben we ons Jaarverslag 2023 uitgedeeld. In het jaarverslag vertellen we meer over...

Nieuwe borden Nationaal Landschap Noardlike Fryske Wâlden onthuld door gedeputeerde Sijbe Knol

Kleurrijk en vol kenmerkende plant- en diersoorten, de nieuwe borden vormen een overzichtelijke representatie van wat groeit en bloeit in...

Eerste “Ontdek Nationaal Landschap Noardlike Fryske Walden” kaart voor wethouder Spoelstra

Voor het eerst is er een kaart waarmee je alle activiteiten in Nationaal Landschap Noardlike Fryske Wâlden ontdekt. Pier Jan...

Succesvolle bomen- en struikenactie Vereniging Noardlike Fryske Wâlden

Ruim 13.000 bomen zijn woensdagochtend 21 februari uitgedeeld aan 86 boeren en particuliere leden in het werkgebied van Vereniging Noardlike...

Weidevogels weer welkom in de Noardlike Fryske Wâlden

Vandaag werd op verschillende plekken in de Noardlike Fryske Wâlden water op het land gezet (plasdras). De weidevogels worden daarmee...

Digitaal melden beheer

Vanaf 1-1-2024 kunt u de melding van beheer zelf doen via de site www.mijnboerennatuur.nl. Bekijk in de handleiding hoe dit in...

Uitnodiging Weidevogelkennisdag Fryslân 2024

Met groot genoegen nodigen wij u uit voor de jaarlijkse Weidevogelkennisdag. Dit jaar staat het ochtendprogramma in het teken van...

Fijne Feestdagen!

Bureau NFW is van 22 december t/m 1 januari gesloten. Dinsdag 2 januari staan wij weer voor u klaar. Wij...

Op weg naar meer biodiversiteit in het Friese landschap

Laat (elzen-)singels, houtwallen, heggen, poelen en bomen aanplanten of herstellen Landschapselementen zoals (elzen)singels, houtwallen, heggen, poelen en solitaire bomen kunnen...

Sjochtip: FryslânDOK ‘Sels de leie nimme’

Nu er geen landbouwakkoord is gekomen, lijkt de landbouwtransitie volledig plat te liggen. Maar niets is minder waar, zo blijkt...

Maak plasdrasgebieden klaar voor de winter

Het weidevogelseizoen ligt alweer een poos achter ons. We blikken hierop terug in het pas gepubliceerde ‘Weidevogel jaarbericht 2023’. Lees...

Demo ecologisch slootschonen

Wanneer: 26 oktober 2023 van 13:30 – 16:30 Waar: Rustenburgerweg 1, Tytsjerk Aanmelden: via het aanmeldformulier De bijeenkomsten bestaan uit een...

Kleurrijk schouwspel in akkervogelgebied

Bovenin het werkgebied van de vereniging Noardlike Fryske Wâlden, rondom Kollumerpomp, bevindt zich het leefgebied open akker. Negen van onze...

Vernieuwde cursus Gastheren (m/v) van het Landschap

In twee avonden en een middag leren wat het Nationaal Landschap Noardlike Fryske Wâlden te bieden heeft? De vernieuwde cursus...
© 2024 · Noardlike Fryske Wâlden · disclaimer · concept & realisatie door Custard on & offline communicatie