Fjildlab
Vereniging Noardlike Fryske Wâlden is, in samenwerking met Van Hall Larenstein en Ondernemersfederatie Noordoost-Fryslan (ONOF), bezig met het ontwikkelen van een ‘Fjildlab’ voor een gebiedsgerichte circulaire economie. Met het Fjildlab willen we de regio op de kaart zetten door fysieke locaties in te richten, om voor verschillende thema’s praktijkonderzoek te verrichten waarmee nieuwe technologieën, duurzame materialen en markten worden ontwikkeld, uitgediept en gedemonstreerd. Binnen het Fjildlab wordt op dit moment naar zes thema’s gekeken, te noemen: natuur, biodiversiteit, landschap & bodem & water en landbouw & duurzame energie en klimaat & mest & voer. Mogelijk worden hier nog thema’s aan toegevoegd doordat er invulling wordt gegeven aan een directe samenwerking met buurcollectief de Waadrâne. Denk hierbij aan verzilting of voeding.

In elk thema zijn gebiedspartijen en bedrijven vertegenwoordigd om input en expertise te leveren in een kenniskring. Dit is bedoeld om tot concrete onderzoeksvragen te komen. Naast onderzoek wordt er ook gekeken naar het circulair afzetten van eiwit (denk aan combinatie akkerbouw en melkveehouderij) en andere grondstoffen. Met de provincie wordt ingezet om voor het Fjildlab een Landbouwdeal af te sluiten, die tegelijkertijd (mee) invulling kan geven aan de regiodeal in Noardeast-Fryslân. Het Fjildlab zal als voorbeeldfunctie voor de rest van Nederland dienen.

Bokashi
In de themagroep LMWE is het afgelopen half jaar meerdere keren gesproken over het opzetten van een bokashi-proef in de regio. Bij bokashi wordt er vers groenmateriaal ingekuild en gefermenteerd, het eindproduct is een goede bodemverbeteraar. Vooral het opbouwen van organische stof en het regionaal kunnen benutten van biomassa is hierbij interessant. Om onder andere de koolstofvastlegging in de bodem en ook de geschiktheid van de biomassa (denk aan onkruidzaden) te onderzoeken, willen we aan de slag met een langjarige proef. Hiervoor zijn externe partijen/personen aangesloten geweest om informatie en kennis met betrekking tot dit onderwerp te delen. Het project gaat plaatsvinden bij verschillende boeren in de gemeente Dantumadiel; voor de eerste twee jaren is er financiering geregeld.

Het doel is om minimaal vier jaren proeven te doen met het effect van bokashi op bodemleven en gezondheid. Geschiktheid van eventuele reststromen in bokashi wordt daarmee ook onderzocht. Naast de praktijkproef in Dantumadiel wordt er ook gekeken naar de financiële kant en de wet- en regelgeving. Hiervoor is stagiair Niels den Hartogh, vanuit zijn opleiding Agrarische Bedrijfskunde aan het Van Hall Larenstein, bezig een advies te schrijven.

Better Wetter
Voor het vervolgtraject Better Wetter zijn verschillende gebiedspartijen rond de tafel geweest om een samen-werkingsovereenkomst op te stellen. Partijen als de Friese Milieu Federatie, Wetterskip Fryslân, Van Hall Larenstein, Nordwin College, gemeente Dantumadiel, Ondernemersfederatie Noordoost- Fryslân, Staatsbosbeheer, It Fryske Gea en NFW, spreken hierin af bij te willen dragen aan de ontwikkeling van een nieuw watersysteem voor veenweidegebieden. Er wordt rekening gehouden met de effecten van klimaatverandering en maaivelddaling en is gericht op een toekomstgerichte, rendabele landbouw. Daarbij horen economische dragers voor duurzaam land- en watergebruik. Zoals eerder gecommuniceerd zijn er twee melkveehouders in het NFW-gebied die in de praktische uitvoering mee willen draaien in het project.

Valuta voor Veen
Het Valuta voor Veen project heeft veel raakvlakken met het project Better Wetter. In Valuta voor Veen wordt er vooral gekeken naar de mogelijkheden van CO² credits, een mogelijk verdienmodel. Bij Better Wetter richt het onderzoek zich meer op alternatieve gewassen, ook een mogelijk verdienmodel. Er is daarom gekozen om het Valuta voor Veen project onderdeel te laten worden van het Better Wetter project. Valuta voor Veen krijgt daarmee een vervolg in 2018.

Energietransitie
Eerder hebben wij u geïnformeerd over de plannen die de NFW ten uitvoering wil brengen binnen een pilot met betrekking tot energietransitie. In de pilot wordt bekeken of duurzame energiesubsidies eenvoudiger naar het gebied zijn te halen, door de NFW als tussenpersoon te laten optreden. Hiermee wil de NFW grote SDE+ aanvragen kunnen doen en die lokaal op nog aan te wijzen daken toe zien te passen.

Daarnaast wordt er aandacht besteed aan energieopslag en wordt gekeken waar het elektriciteitsnet voldoende capaciteit heeft, zodat er gericht kan worden gezocht naar eventuele deelnemers. Voor dit laatste punt is o.a. netbeheerder Alliander aangesloten in de pilot. Op de Algemene Ledenvergadering is kort aandacht besteed aan het onderwerp en zijn er informatieboekjes uitgedeeld om het pilotvoorstel verder te verduidelijken. Wij zullen in 2018 met aanvullende informatie komen en zullen bij u als lid de interesse peilen om zonnepanelen op daken te plaatsen.